Yazılım dünyasıyla uğraşan herkesin zaman zaman sorduğu soru: “Yazılımcı hangi departmanda çalışır?” Bu soru, sizin gibi teknolojiye merakı olan, geliştiricilik dünyasının hem kalbinde hem dışındaki hayatı merak edenlerle sohbet eder gibi yazmak için güzel bir fırsat. Gelin kökenlerinden başlayalım, bugünü birlikte keşfedelim ve geleceğe dair olasılıkları konuşalım.
h2 – Kökenler: Yazılım nereden çıktı, kimlerin yanına girdi?
Yazılım, ilk yıllarında — bilgisayarların çok büyük ve pahalı olduğu dönemlerde — genellikle özel “geliştirme laboratuvarları”nda, yani R&D (Araştırma & Geliştirme) departmanlarında doğdu. Üniversiteler, savunma kuruluşları ve büyük teknoloji firmaları; mühendislik, elektronik ya da fizik departmanlarının bir alt kolu gibi yazılım geliştirmeyi konumlandırıyordu. Çünkü yazılımcılar, donanım mühendisleriyle yan yana çalışıyor, sistemlerin mantığını kod yoluyla hayat geçiriyordu.
O dönem için yazılımcı olmak, “arka plandaki mühendis” kimliğiyle; donanım + yazılım entegrasyonunun bir parçasıydı. Bu yüzden yazılımcılar genellikle mühendislik, araştırma, bazen donanım tasarımı departmanlarına entegre oluyordu.
Ancak internetin yükselişi, bilgisayarın herkesin eline düşmesi, web uygulamalarının yaygınlaşmasıyla; yazılım “özel laboratuvar işi” olmaktan çıktı. Satış, pazarlama, insan kaynakları, finans, lojistik gibi alanlarda da yazılım ihtiyacı doğunca, yazılımcılar şirketin çok daha farklı departmanlarında konumlandı.
h2 – Günümüzde: Yazılımcı artık hangi departmanlarda, hangi yapılarla çalışıyor?
h3 – Geleneksel: Yazılım / Teknoloji / BT departmanı
Çoğu şirket hâlâ klasik bölünmeye sadık. Yazılımcılar, BT (Bilgi Teknolojileri), yazılım geliştirme ya da teknoloji departmanlarının içindedir. Burada, altyapı, yazılım geliştirme, bakım, sunucu yönetimi, backend/frontend, mobil uygulama geliştirme gibi işler yürütülür.
Bu yapı, yazılımcıların doğrudan teknik konulara odaklanmasını sağlar. Teknik borç, kod kalitesi, sürüm kontrolü, test, deploy gibi süreçler “aynı çatı altında” bir arada olur; iletişim ve koordinasyon görece kolaydır.
h3 – Ürün + Yazılım + UX iç içe: Agile / Scrum takımları
Modern ürün geliştirme yöntemlerinin benimsenmesiyle, yazılımcılar artık “dev departman” içinde değil — ürün ekipleri (product teams) içinde yer alıyor. Bu ekiplerde; geliştirici, tasarımcı, ürün yöneticisi (product manager), bazen pazarlama temsilcisi bir arada çalışıyor.
Bu yaklaşım, yazılımcıları yalnızca kod yazan değil; ürünün doğuşundan yayına, kullanıcı geri bildirimlerine kadar sürecin bir parçası yapıyor. Yazılımcı, bir departmanın mensubu olmaktan çıkıyor; doğrudan ürün/servis sahibi oluyor.
h3 – Destek departmanlarında ama “arka plandaki kahramanlar”: Veri, Güvenlik, DevOps
Bazı yazılımcılar, pek görünmeyen ama kritik görevlerde — veri analitiği, siber güvenlik, DevOps / altyapı — çalışıyor. Bu yazılımcılar teknik ama “destek departmanı” olarak tanımlanabilecek kısımlarda yer alıyorlar.
Örneğin bir bankada, geliştiriciler ürün departmanındayken; güvenlik mühendisleri bilgi güvenliği departmanında; veritabanı yöneticileri ise veri departmanında olabilir. Bu ayrımlar, yazılımcının şirkette nerede bulunduğunu konumlandırıyor ama aynı zamanda yazılımın ne kadar geniş bir kavram olduğunu da gösteriyor.
h3 – Beklenmedik alanlar: Pazarlama Teknolojisi, Satış Operasyonları, İnsan Kaynaklarında Yazılım
Günümüzde birçok şirket — özellikle dijital dönüşüm yaşayan — yazılımcılığı sadece “teknik departman işi” görmüyor.
Pazarlama Teknolojisi (MarTech) ekiplerinde: Pazarlama otomasyonu, müşteri ilişkileri yönetimi (CRM), veri analitiği gibi araçları geliştiren yazılımcılar var.
Satış operasyonları: Satış departmanında CRM, sipariş sistemi, analiz araçları geliştiren yazılımcılar görülebiliyor.
İnsan kaynakları / dahili araç geliştirme: Şirket içi talepleri, bordro, izin yönetimi, organizasyon içi uygulamaları kodlayan iç yazılım ekipleri…
Bu durum, yazılımcılığı sadece “arka plandaki teknik adam/kadın” değil; iş süreçlerini doğrudan şekillendiren stratejik bir kaynak haline getiriyor.
h2 – Gelecek: Yazılımcı hangi departmanda olacak — ya da departman kavramı anlamını yitirir mi?
h3 – Tam entegrasyon: “Departman” kavramının aşınması
Şirket organizasyon yapıları daha yatay, esnek ve proje/ürün odaklı hale geldikçe; “departman” kavramı giderek eski işlevini yitiriyor.
Yazılımcılar bir “takım” — ya da daha doğrusu bir “topluluk” (community of practice) — içinde, proje bazında bir araya geliyor. Bu yapı, hem kurum içinde – hem farklı şirkette çalışan – yazılımcıların ortak deneyim paylaştığı, bilgi ve kültür akışının olduğu bir ekosistem yaratıyor.
Belki 10 yıl içinde “yazılım departmanı” diye bir başlık yerine, ürün odaklı, proje odaklı, ihtiyaç odaklı ekipler olacak; yazılımcılar da o anki ihtiyaç doğrultusunda — güvenlik, ürün, veri, insan kaynakları, pazarlama — uygun takımlara katılacak.
h3 – Disiplinler arası rollerin artması
Yapay zekâ, veri bilimleri, otomasyon, yapay gerçeklik, IoT gibi alanlar yazılımcı profilini değiştiriyor. DevOps + AI mühendisliği + veri mühendisliği gibi karma roller yaygınlaşacak.
Bir başka ihtimal: yazılımcılar sadece teknik değil; aynı zamanda etik, hukuk, tasarım, kullanıcı deneyimi gibi disiplinlerle iç içe çalışacak. Böylece yazılım; örgütlerin her alanına nüfuz eden, kurumsal DNA’nın parçası olacak.
h2 – Kendi Deneyimin: Nerede Bir Yazılımcı Olarak Kendini Hayal Ediyorsun?
Şimdi sana dönüyorum — eğer yazılımsan veya bu alana ilgi duyuyorsan: Şu anda kendini nerede görüyorsun?
Geleneksel bir teknoloji departmanında mı, yoksa
Ürün geliştirme takımı gibi çapraz disiplinli bir ekipte mi, ya da
Pazarlama, veri, güvenlik gibi beklenmedik bir alanda mı?
Deneyimlerini paylaş. Çünkü her bireyin hikâyesi farklı — ama hepsi, yazılımın şirket içindeki değerini ve rolünü yeniden tanımlıyor.
Belki de önümüzdeki dönemde, yazılımcıların “departmanı” kalmaz; sadece “ekip” veya “komünite” yaşar. Bu dönüşümün bir parçası olmak ilham verici değil mi?